Ecologische architectuur - Zongericht bouwen

Ecologische architectuur is een combinatie van veel factoren welke zorgen voor een betere leefomgeving binnen en buiten, en ook voor de flora en fauna. Het ontwerp, de materialen en installaties worden zorgvuldig  gekozen en gecombineerd tot een milieuvriendelijk en energiezuinig object. Een goed ontwerp is de grondslag voor het succes!
Een zongericht ontwerp is van groot belang om de passieve zonne-energie op een eenvoudige manier te kunnen benutten. In de winter schijnt de zon naar binnen en verwarmt het huis. In de zomer blijft de zon buiten door middel van bijvoorbeeld een dakoversteek. Dat zal oververhitting en onnodig gebruik van actieve koeling zoals airco voorkomen.

 

narrativa architecten ecologische architectuur met een verhaalZoals te zien in het logo van NarrativA architecten, vormen de mens, de zon, de natuur en de bebouwde omgeving de belangrijkste elementen in onze architectuur.

   

De
dakoversteek of horizontale lamellen zijn alleen 'zoneffectief' op de zuid gevel. Op de langste dag van het jaar rond 21 juni is de zon op het hoogste punt. Op de kortste dag van het jaar rond 21 december is de zon op het laagste punt. De hoek van de zon met het baanvlak / de evenaar op die dag is relatief aan de noorderbreedte  (latitude) van de bouwlocatie.
Bijvoorbeeld: de lijn Den Haag Utrecht is rond de noorderbreedte  52°, d.w.z. dat het hoogste punt van de zon 61.5° zal zijn
Hz=90°-noorderbreedte+draaias van de aarde
Hz=90°-52°+23.5°=61.5° (azimuth).

Het laagste punt van de zon zal 14.5° zijn
Hz=90°- noorderbreedte- draaias van de aarde 
Hz=90°-52°-23.5°=14.5°.

 

Het verschil op de zuid gevel tussen de hoogste en de laagste hoek van de zon (2x23.5°=47°) is de essentie voor het juist dimensioneren van je dakoversteek of lamellen. Tegenwoordig  het is nog makkelijker geworden de verschillende situaties te berekenen door het hele jaar heen. (met 3D of BIM programma's zoals SketchUP of ArchiCAD)
Niet alleen de hoek van de zon verandert met de seizoenen. De zon gaat op het oosten en gaat onder in het westen, dat weet iedereen. Maar eigenlijk draait de zon in de zomer van noordoost tot noordwest (zie schets). Dat is ook te merken aan de hoeveelheid uren zon per dag. In de zomermaanden krijgt de noord gevel wat zon. In de winter draait de zon van zuidoost tot zuidwest, dus een kleinere draaihoek, minder uren en lagere azimuth. Dan is het geen verrassing dat we heel blij zijn met elke beetje zon dat we kunnen benutten in huis tijdens de donkere maanden.

 

zon op en ondergaan in windstreek  door de sezoenen heenOp de oost- en westgevel staat de zon vrij laag het hele jaar door. Het verschil is niet groot genoeg om te benutten met passieve maatregelen. Een actieve maatregel zoals een buitenzonwering, luxaflex of luiken kunnen wel een groot verschil maken. Met actieve maatregelen moet de gebruiker, zoals de naam al suggereert, daar actief iets mee doen. Hij heeft meer verantwoordelijkheid om de situatie aan te passen aan de omstandigheden voor een beter resultaat. Uiteraard is het mogelijk om met geautomatiseerde systeem te werken,
zoals sensoren, elektrische motoren enz.

In ons ontwerp Villa te Poppel België zie je
het verschil in de zoninval tussen 21 december en 21 juni.

de kortste dag van het jaar 21 december

 

de langste dag van het jaar 21 juni

(laatste update 05-2014)